فارس،ترک،لر،کنار هم در چهارمحال و بختیاری
ابوالفضل کشاورز
وقتی صحبت از استان چهارمحال و بختیاری به میان می آید، برخی فکر می کنند که در این استان فقط به زبان بختیاری (لُری) تکلم می کنند و شاید کمتری کسی می داند که حدود ۳۰ درصد مردم این استان ترک هستند.
استان چهارمحال و بختیاری متشکل از دوبخش “چهارمحال” و “بختیاری” می باشد. چهارمحال به محال: لار ،کیار، میزدج و گندمان اطلاق میگردد. برخی ساکنان محال لار و کیار و گندمان دارای گویش فارسی هستند و در بعضی از شهرها و روستاهای تابعه “چهارمحال” مردمان ترک ساکن هستند.
جای سوال است که ترکهای ساکن نواحی مرکزی ایران خصوصا ترکان ساکن چهارمحال از چه زمانهایی و با چه نیتی به این نواحی آمدهاند؟ البته نمی توان جواب دقیقی برای این سوالات داشت. اما بنابر قرائن موجود و سیاستی که حکام و شاهان در کنترل یا سرکوب اقوام مختلف اعمال مینمودند میتوان ادعا نمود که جابجایی اقوام ترک احتمالا در زمان حکومت سلسله های سلجوقی، غزنوی، خوارزمشاهی و ساسانی به خاطر نفوذ بیشتر در نواحی مرکزی یا به جهت سرکوب طوایفی که با حکومتها بنای مخالفت و سرکشی را مینمود، صورت گرفته.
بعنوان نمونه در موارد متاخر و در سال ۱۰۲۸ ه. ق ۵۰ هزار نفر و در سال ۱۰۳۳ ه.ق ۷۰ هزار نفر عمدتا از ملیت آذربایجانی به مناطق مرکزی کوچانده شدند که بسیاری از آنها در صده ی اخیر بیشتر به علت سیاستهای دولت مرکزی آسمیله شده اند.
در حال حاضر ساکنین “چهارمحال” عبارتند از مردمانی با گویش فارس و ترکی. ترکهای قشقایی در منطقه بروجن و سامان و دیگرمناطق و ترک های عثمانی و آذربایجانی در منطقه بن ساکنند.
شهرها و روستاهای ترک چهارمحال و بختیاری:
شهرستان بن: شهر بن و روستاهای :۱- یانچشمه ۲- حیدری ۳- آزادگان ۴- پهنا ۵- تومانک ۶- لارک ۷- بارده ۸- و بخشی از روستای جمالو
شهرستان سامان: شهر سامان و روستاهای:۱- هوره ۲- چم جنگل ۳- چم خلیفه ۴- سوادجان ۵- ایلبگی ۶ -چم چنگ ۷- شوراب صغیر ۸- محمدآباد ۹- چلوان ۱۰- چمزین ۱۱- چم خرم ۱۲- کاهکش ۱۳- چم ناز ۱۴- قراقوش ۱۵- گرمدره ۱۶- صادق آباد ۱۷- قوچان ۱۸- مارکده ۱۹- یاسه چاه ۲۰- دشتی ۲۱- چم کاکا
شهرستان شهرکرد: بخشی از شهرشهرکرد به علت مهاجرت جمعیت قابل توجهی از شهرستان بن وسامان و… به این شهر و شهر کیان، شهر طاقانک، شهر سودجان و روستاهای: ۱- هرچگان ۲- پیر بلوط ۳- کاکلک ۵- بهرام آباد ۶- مرغملک ۷- اوچ بغاز ۸- اشکفتک ۹- آقبلاغ
شهرستان بروجن: بخشی از شهر بروجن و شهر بلداجی، شهرفرادنبه، شهر سفید دشت، شهر نقنه و روستاهای ۱- آقبلاغ ۲- علی آباد ۳- معموره
شهرستان فارسان: شهرجونقان
شهرستان کیار: بخشی از شهر شلمزار و روستای قلعه تک
شهرستان لردگان: روستای ده ترکان
